Serviks kanseriyle nasıl mücadele edilir?

radyasyon makinesi

Birkaç ay önce, serviks kanserine yakalandığımı öğrendiğimde , yaptığım ilk iş bu kanser tipini araştırmaktı. Sonra tüm semptomları inceledim. Genelde şüpheci olduğumdan, kendime ya hata yaptılarsa dedim. Petscan’den sonra kesinleşti ki kanserdim.

Şu istatistikleri buldum: ABD’de (2013’te) 12,340 kadına serviks kanseri teşhisi konmuştur ve bunların 4,030’u ölmüştür.
Erken dönemde serviks kanseri genelde fazla belirti vermez, bu nedenle rutin smear testleri hayatınızı kurtarabilir. Kanser ilerlediğinde aşağıdaki semptomları fark edebilirsiniz:

Düzenli mensturasyon aralarındaki kanama
Seks, pelvik muayene veya douching sonrası kanama
Daha uzun süren ve eskisinden daha yoğun mensturasyon
Menapoz sırası kanama
Seks sürecinde ağrı
Aşırı yorgunluk, nefes darlığı ve enerji kısıtlanması
Pelvik ağrı

Her ne kadar biraz daha yorgun hissetsem ve ısrarlı karın ağrım olsa da, çok hasta hissetmiyordum. Bu nedenle doktor serviks kanserin 3B aşamasında olduğumu söylediğinde oldukça şaşırdım. Birkaç gün moralim bozuktu ve bu haberlerle nasıl başedeceğimi bilemedim. İlk sorum daha ne kadar yaşayacağım ve benim durumumda tedavinin ne olacağıydı. Doktorlar daha ne kadar yaşayacağınızı söylemek istemiyorlar. Ancak ısrar ederseniz size istatistiki veriler verebilirler.

Kemoterapi ve radyasyon terapisi önerdiler. Bilime büyük saygım var. Bu nedenle kabul ettim. İtiraf etmeliyim ki kafamdaki “Neden kanser oldum?” sorusunu kolayca atamadım. Bu hastalığa neyin neden olduğunu merak ettim. Bu nedenle bu konuyu araştırdım.

Risk faktörleri şunlar:
HPV (Human papilloma virüsü)
Birçok partnerle korunmasız seks, erken yaşta aktif seks hayatı
Sigara içmek
Zayıflamış bağışıklık sistemi
Bazı genetik faktörler
Çok erken yaşlarda doğum yapmak
Birkaç hamilelik
Doğum kontrol hapları
Diğer seks yoluyla bulaşan hastalıklar (STD)
Sosyoekonomik statüs (fakirlik)

Bu risk faktörlerinin hiçbiri benim profilime uymuyordu. Doktorlarıma “Başka ne buna sebep olabilir?” diye sordum. ‘Kötü şans’. Bu cevabı hiç beğenmedim. Sıradan faktörler hakkında daha fazla bilgiye sahip olmalarını dilerdim. Ancak kendime acımanın sırası değildi. Keşke her sene smear test veya servikal tarama yaptırsaydıma takılacak değildim. Bu nedenle umursamadım. Sıklıkla seyahat ediyordum, yoğun çalışma hayatım vardı, sağlıklı hissediyordum ve bu nedenle doktora gitmiyordum. Teorim şuydu “kendime iyi baktıktan sonra (alkol veya sigara içmiyordum, genelde beyaz et ve sebze yiyordum, çok az şeker tüketiyordum) doktor görmeye gerek yoktu. Teorim çökmüştü. Hatalıydım.

Şimdi bu kötü hatamı nasıl düzeltebilirdim? Bu zorlu kanser tedavisi sürecinden geçmeliydim.
Bunu yaparken kanserin hayatınızı nasıl değiştirdiğine dair değerli dersler aldım. Bazılarını aşağıda yazdım.

1. Kanser çok pahalı bir hastalık. Tedavi çok masraflı. İyi bir sağlık sigortanız yoksa, kısa zamanda 100.000$ dan fazla fatura gelecektir.

2. Neden kanser olduğunuz şokunu çabuk atlatın. Bu saatten sonra fark etmez. Artık kansersiniz. Hayatta kalmak üzerine yoğunlaşın.

3. Tedaviden önce mantıklı ve akılcı hazırlıklara başlayın. Hastalık çabuk iyileşmiyor (benimki 5 ay sürdü) . Birçok ilaç tedavisi alacaksınız. Kliniğe/hastaneye nasıl gideceğiniz, sizi en az 2 ay kimin besleyeceği, aşırı yorgunluk zamanlarında sizin yoğun uyuduğunuz dönemlerde size kimin yardım edeceği gibi önemli konuları ertelemeyin.

4. Takım çalışması yaptığınızda yaşama şansınız çok daha yüksektir. Bu partneriniz veya aile olabilir. Ama kanseri hafife almayın. Size bakacak birine ihtiyacınız var. Bu basit bir grip değil, bir haftada geçmeyecek. Bu nedenle bu yolculuk sırasında sizi destekleyecek birini bulun.

5. Durum konusunda dürüst olun. Partnerinizle konuşun, sağlam bir karar alın. Eğer eşiniz yanınızda olmayacaksa, olacak birini bulmalısınız. Bu çözmeniz gereken en önemli şey. 7/24 desteğe ihtiyacınız var.

6. Hayatınızı, birkaç aylığına evde olmayacakmışsınız gibi düzenleyin. Günlük rutininizi sadeleştirin. Kemoterapi aldığınızda muhtemelen çalışamayacaksınız. Bununla başedebilmek için yeterli paranız olduğuna emin olun.

7. İstatistiki veri ve gazete okumayı bırakın. Bunlar çok negatif geribesleme yapacaktır. İstatistiklere bakmayı çok seviyordum. Hayatta kalma şansımın ne olduğunu tahmin etmek istediğimde, bir kaç anket çalışması %12-%35 oranı arasında olduğunu yazıyordu. Hoş rakamlar değildi. Eninde sonunda bu sizin yaşama isteğinizi etkileyecektir. Bilinçaltında bu sizi rahatsız edecektir. Zihninizde daha fazla şüphe oluşturmaya gerek yoktur. Sadece nasıl hayatta kalacağınıza odaklanın, araştırmaları ve istatistikleri unutun. Sizin seçiminiz kazanmaktır.

8. Kemo hapları ve ve radyasyonun birçok yan etkisi vardır. Bunlarla nasıl başedeceğinizi öğrenmeniz gerekmektedir. Eğer bu yan etkiler sizde olmadıysa, hemşirem Vanessa’nın dediği gibi ‘kendinizi çok şanslı sayın’ . Kemoterapi ve radyasyon terapinin yan etkileri şunlardır:
Bulantı ve kusma
İştah kaybı
Saç dökülmesi, kaybı
Ağız içi yaralar
İshal veya yumuşak dışkı
Kabızlık
Nefes darlığı
İştah değişikliği
Kokuya duyarlılık
Dengede problem ve yürümede zorluk
Aşırı yorgunluk

İlk üç hafta hiç yan etki hissetmedim. Çalışabiliyordum ve normal günlük yaşantımı sürdürebildim. 4. hafta oldukça hızlı bir şekilde inişe geçtim. Bulantım, ağıziçi yaralarım vardı ve herşey kötü kokuyordu. En kötüsü yorgunluktu, çok yürüyemiyordum. Daha çok yatmak zorunda kalıyordum. Fazla ağrım yoktu, bu nedenle ağır ağrı kesiciler kullanmadım. Kilo kaybettim ama bu konuda çok bilinçliydim. Kilo kaybı daha da zayıf hissettireceği için kendimi mümkün olduğunca besleyici gıdaları yemeye zorladım. Her 2-3 saatte bir küçük porsiyonlar şeklinde yedim, çünkü büyük porsiyonlar kusmama neden olabilirdi. Cips, abur-cubur yemek yerine (Asya mutfağında bulunan ve deniz tuzuyla vitamin A içeren) deniz yosunu yedim. Siz kendi damak zevkinize göre, büyük Türk marketlerinden benzerlerini araştırabilirsiniz. Tavuk çorbası ya da mercimek çorbası susuzluga iyi geliyor, ve de vücuda gerekli olan tuz takviyesini sağlıyor.

9. Dehidrasyona (susuz kalma) dikkat edin. İshal susuzluğa neden olur. Su içmeye devam edin. Domates suyu ve ayran radyasyon zamanlarında bana çok yardımcı oldu. Ayrıca 4 ay süresince kahve ve çay içmeyi bıraktım.

10. Radrasyon makinesindeyken sabırlı olmayı öğrenin. Orada kıpırdamamanız gerekir. Hergün 20 dakika kıpırtısız durmak çok sıkıcıydı, ama 30 gün bunu yaptım. Bu nedenle orada yatarken güzel şeyler düşünün.

11. Ağrı yönetimini öğrenmelisiniz. Ağrınızı kontrol edemezseniz berrak düşünemezsiniz. İlaçlarınızı düzenli bir şekilde almalısınız. Fazla beklemek daha fazla ağrıya neden olur, bunu yapmayın! Vaktinde davranın. İlaçları ve ağrı kesicileri öğrenin. Olağandışı yanetkileriniz varsa ağrınız için alternatif ilaç veya çözüm arayınız. Basit egzersizler yardımcı oluyor. Nefes alma tekniklerini öğrenin. Çok ağrınız varsa, nefesinizi kontrol etmek ağrınızı azaltıyor.

12. Ağrı yönetimi ağrılarınzla başedebilmeye yardımcı ancak sadece ağrı kesicilere bağlı kalmayın. İyi beslenme, egzersiz, nefes alma teknikleri, ılık bir banyo veya duş, yeşil veya bitkisel çaylar, pozitif davranış da yardımcıdır. Ancak ağrı düzeyiniz 6-7 ise ağrı kesiciyi alın. Bu kadar ağrıyı çekmenize gerek yoktur. Sürekli ağrı çeken kişiler huysuzlanır. Sinirli, tolere edemeyen ve başkalarına kaba olabilirsiniz. O kadar ileri gitmeyin.

13. İnsanlara iyi davranın. Özellikle doktorlarınıza, hemşirelere ve hastane kadrosuna. Onlar size yardımcı olmak için oradalar, düşmanınız değiller. Medeni bir şekilde sizi üzen şeyleri anlatmaya çalışın. Eğer bunu yapamıyorsanız belki bir mektup daha iyi bir çözüm olabilir. İlaçların yan etkileri hakkında çok sorularım vardı, bu nedenle onlarla tartışmak yerine semptomlarımı yazdım ve bunlar hakkında bazı sorular sordum.

14. Bir günlük yazın, bu size çok yardımcı olacaktır. Semptomlarınızı, ne yediğinizi, hangi ilacı aldığınızı vesaireyi yazarak başlayın. Tekrar eden semptomlara dikkat edin. Kanser satranç oyunu gibidir. Bir gün ishal, diğer gün kabız olabilirsiniz. Besininizi buna göre ayarlamalısınız.

15. İyi uyumak, sağlıklı beslenmek ve egzersiz sizi daha güçlü yapacaktır. Hemen değil ama eninde sonunda.

16. Pozitif kalın. Sizi ne güldürüyorsa veya mutlu ediyorsa buna odaklanın. Hergün 1 veya 2 stand-up komedi izledim. Yüzlerce komedi filmi izledim. Bu bana yorgun ve ağrılı günlerimde yardımcı oldu. Dikkati dağıtma ağrıyla mücadele için iyi bir yöntemdir.

17. Radyasyon deride kuruluğa neden olur. Cildinizi sağlıklı tutmak için nemlendiriciler kullanınız. İritasyonu engellemek için alkol veya parfüm içermeyen nemlendiricileri seçiniz.

18. Vücudunuzu siz iyi tanıyorsunuz. Doktorlar genel varsayımlar yapacaklardır, ilaçların yan etkilerine dikkat ediniz ve notlar alınız. Eğer birtakım ilaçlar size yardım etmek yerine daha çok probleme neden oluyursa, alternatif ilacı veya doğal çözümü bulunuz. Vücudunuzu dinlemeyi öğrenmelisiniz. İyileşmek bazı ilaçları yutmak değildir. Bundan daha fazlasıdır.

19. Eğer ilaçlara duyarlıysanız (hassas iseniz) bu bilgiyi doktorunuzla paylaşmalısınız. Doktorlara iyi geri bildirim vermek sizin için daha iyi bir tedavi bulunmasını sağlar. İlaç konusunda bir çok seçenek bulunmaktadır.

20. Aşırı yorgunlukla mücadele biraz ustalık ister. Şekerleme yapmak (kısa uykular) yardımcıdır. İyi beslenme anahtardır. Kemo tedavisi sağlıklı kan hücrelerini bozduğu için anemik olabilirsiniz. Demir desteği bununla mücadelede iyi bir yöntemdir.

Bu kolay bir yolculuk değil ancak mücadelede ısrarcı olursanız başedebilirsiniz. Ben başardım, siz de yapabilirsiniz.

Çeviren: İnci Ertaç
Makalenin İngilizcesi: http://www.nurweb.biz/deal-cervical-cancer/
radyasyon makinesi
REFERANSLAR
http://www.kanseroloji.com/turkiyede-rahim-agzi-kanseri
http://www.kanser.gov.tr/kanser/kanser-turleri/56-serviks-kanseri.html

http://www.cancer.gov/cancertopics/types/cervical
http://www.healthline.com/health/cervical-cancer
http://www.webmd.com/cancer/cervical-cancer/cervical-cancer-topic-overview
http://www.nytimes.com/health/guides/disease/cervical-cancer/overview.html
http://www.cancer.net/cancer-types/cervical-cancer/symptoms-and-signs
http://www.medicinenet.com/cervical_cancer/article.htm
http://www.cancer.gov/cancertopics/wyntk/cervix/page5
http://www.foundationforwomenscancer.org/
http://en.wikipedia.org/wiki/Cervical_cancer
http://www.medicalnewstoday.com/articles/159821.php
http://www.cancerresearchuk.org/cancer-help/type/cervical-cancer/living/coping-with-cervical-cancer
http://www.cancer.org/cancer/cervicalcancer/detailedguide/cervical-cancer-prevention
http://www.medicalnewstoday.com/articles/159821.php

Please share it
Email this to someoneShare on Google+Pin on PinterestTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on Facebook